Te Rā o te Tau Hou i ngā Whenua Rerekē

Te Rā o te Tau Hou o te Hauāuru: I te tau 46 BC, i whakaritea e Julius Caesar tēnei rā hei tīmatanga o te Tau Hou o te Hauāuru, hei manaaki i te atua kanohi-rua a “Janus”, te atua o ngā tatau i roto i ngā pūrākau Rōmana, ā, i muri mai ka whanake a “Janus” hei kupu Ingarihi a January. Mai i taua wā kua whanake te kupu “January” hei kupu Ingarihi a “January”.

Peretānia: I te rā i mua i te Rā o te Tau Hou, me whai waina i roto i te pounamu ia whare, me te mīti i roto i te kāpata. E whakapono ana te hunga Peretānia, ki te kore he waina, he mīti rānei e toe ana, ka rawakore rātou i te tau e haere ake nei. Hei tāpiri, he tikanga rongonui anō hoki te "wai puna" o te Tau Hou i te United Kingdom, e whai ana te iwi kia noho ko rātou te tuatahi ki te haere ki te wai, ko te tangata tuatahi ki te pa ki te wai he tangata harikoa, ko te pa ki te wai te wai o te waimarie.

Belgium: I Belgium, i te ata o te Tau Hou, ko te mea tuatahi i te whenua ko te whakaute i ngā kararehe. Ka haere te tangata ki ngā kau, ki ngā hōiho, ki ngā hipi, ki ngā kurī, ki ngā ngeru me ētahi atu kararehe, ka karanga ki ēnei mea ora hei kōrero: "Ngā mihi o te Tau Hou!"

Tiamana: I te Rā o te Tau Hou, ka whakatūria e ngā Tiamana he rākau paina me tētahi rākau whakapae ki roto i ia whare, me ngā putiputi hiraka e herea ana ki waenganui i ngā rau hei tohu i te hua o ngā putiputi me te kōanga. Ka piki rātou ki runga i tētahi tūru i te waenganui pō o te Tau Hou, i mua tata tonu i te haerenga mai o te Tau Hou, ka tangi te pere, ka peke atu i te tūru, ka makahia he mea taumaha ki muri o te tuara o te tūru, hei whakaatu i te rukenga atu i te whiu, peke atu ki te Tau Hou. I te whenua o Tiamana, he tikanga anō hoki "whakataetae piki rākau" hei whakanui i te Tau Hou hei whakaatu i te teitei o te hikoi.

Wīwī: Ka whakanuia te Rā o te Tau Hou me te waina, ā, ka tīmata te tangata ki te inu mai i te Pō o te Tau Hou tae noa ki te 3 o Hānuere. E whakapono ana te iwi Wīwī ko te rangi i te Rā o te Tau Hou he tohu mō te tau hou. I te atatu o te Rā o te Tau Hou, ka haere rātou ki te tiriti ki te titiro ki te ahunga o te hau hei matakite: ki te pupuhi te hau mai i te tonga, he tohu pai mō te hau me te ua, ā, ka haumaru, ka wera hoki te tau; ki te pupuhi te hau mai i te hauauru, he tau pai mō te hī ika me te miraka; ki te pupuhi te hau mai i te rawhiti, ka nui te hua o ngā hua; ki te pupuhi te hau mai i te raki, he tau kino.

Itari: He pō whakanui te Tau Hou i Itari. I te tīmatanga o te pō, ka huihui mai ngā mano tini ki ngā tiriti, ka tahu i ngā ahi me ngā ahi mura, tae atu ki te pupuhi i ngā matā ora. Ka kanikani ngā tāne me ngā wāhine tae noa ki waenganui pō. Ka tākai ngā whānau i ngā mea tawhito, ētahi mea pakaru i roto i te whare, ka pakaruhia, ka makahia ngā kohua tawhito, ngā pounamu me ngā ipu ki waho o te tatau, he tohu tēnei mō te tango atu i te pōuri me ngā raruraru, koinei tā rātou tikanga tuku iho ki te poroporoaki i te tau tawhito hei manaaki i te Tau Hou.

Huiterangi: He tikanga tō te iwi Huiterangi ki te whakapakari tinana i te Rā o te Tau Hou, ko ētahi o rātou ka piki i roto i ngā rōpū, ka tū ki te tihi o te maunga e anga atu ana ki te rangi hukarere, ka waiata nui mō te oranga pai; ko ētahi ka retihuka i te ara hukarere roa i roto i ngā maunga me ngā ngahere, me te mea kei te rapu i te huarahi ki te harikoa; ko ētahi ka whakahaere i ngā whakataetae hikoi poutū, ngā tāne me ngā wāhine, ngā taitamariki me ngā kaumātua, katoa e mihi ana ki te hauora o tētahi ki tētahi. Ka manaaki rātou i te tau hou me te whakapakari tinana.

Romania: I te pō i mua i te Tau Hou, ka whakatūria e te iwi ngā rākau Kirihimete teitei, ka whakatūria hoki he atamira ki te tapawhā. Ka waiata, ka kanikani hoki ngā tāngata whenua i a rātou e tahu ana i ngā ahi ahi. Ka tōia e te iwi o te taiwhenua ngā parau rakau kua whakapaipaihia ki ngā putiputi tae rerekē hei whakanui i te Tau Hou.

Purukāria: I te kai o te Tau Hou, ko te tangata e tihe ana ka hari te whānau katoa, ā, ka oati te upoko o te whānau ki a ia ko te hipi, te kau, te kuao rānei tuatahi hei manaaki i te hari o te whānau katoa.

Kariki: I te Rā o te Tau Hou, ka hangaia e ia whānau he keke nui, ka whakatakotoria he moni hiriwa ki roto. Ka tapahia e te kaihautū te keke kia maha ngā wahi, ka tohaina ki ngā mema o te whānau, ki ngā hoa me ngā whanaunga manuhiri rānei. Ko te tangata e kai ana i te wahi keke me te moni hiriwa ka riro ko ia te tangata tino waimarie i te Tau Hou, ā, ka mihi te katoa ki a ia.

Pāniora: I Pāniora, i te Pō Tau Hou, ka huihui ngā mema katoa o te whānau ki te whakanui me te waiata me ngā kēmu. Ina tae mai te waenganui pō, ā, ka tīmata te tangi o te karaka i te 12 karaka, ka whakataetae te katoa ki te kai karepe. Ki te taea e koe te kai i te 12 o aua karepe e ai ki te pere, he tohu tēnei ka pai ngā mea katoa i ia marama o te Tau Hou.

Tenemāka: I Tenemāka, i te pō i mua i te Tau Hou, ka kohia e ia whare ngā kapu me ngā pereti pakaru, ka tukuna puku atu ki te tatau o ngā whare o ngā hoa i te pōuriuri. I te ata o te Tau Hou, ki te nui ake ngā kongakonga e purangahia ana ki mua i te tatau, ko te tikanga ka nui ake ngā hoa o te whānau, ka nui ake te waimarie o te Tau Hou!


Wā tuku: Hanuere-02-2023