Te Rā o te Whaea

Ko te Rā o ngā Whaea he hararei e whakanui ana i te whaeatanga e whakanuia ana i roto i ngā momo āhua puta noa i te ao. I te Hononga o Amerika, ka tū te Rā o ngā Whaea 2022 i te Rātapu, Mei 8. Ko te whakaaturanga Amerikana o te Rā o ngā Whaea i hangaia e Anna Jarvis i te tau 1908, ā, i noho hei hararei mana o te US i te tau 1914. I muri mai ka whakahē a Jarvis i te hokohoko o te hararei, ā, i pau te wāhanga whakamutunga o tōna oranga ki te ngana ki te tango atu i te maramataka. Ahakoa he rerekē ngā rā me ngā whakanuinga, ko te tikanga o te Rā o ngā Whaea ko te hoatu putiputi, kāri me ētahi atu koha ki ngā māmā.

Hite kōrero mō te Rā o ngā Whaea

Ko ngā whakanuinga o ngā whaea me te whaeatanga ka taea te whai i ngā rā o muangā Kariki o muame ngā Rōmana, i whakatū hakari hei whakanui i ngā atua wahine whaea a Rhea rāua ko Cybele, engari ko te tauira hou mō te Rā o ngā Whaea ko te hakari Karaitiana o mua e mōhiotia ana ko te "Rātapu o te Whaea".

He tikanga nui tēnei i te United Kingdom me ētahi wāhanga o Ūropi i mua, engari i tū tēnei whakanui i te Rātapu tuawhā o te Rēneti, ā, i te tīmatanga i whakaarohia ko te wā tēnei e hoki ai te hunga whakapono ki tō rātou "hāhi whaea"—te hāhi matua e tata ana ki tō rātou kāinga—mō tētahi karakia motuhake.

I roto i ngā wā, ka huri te tikanga o te Rātapu Whaea hei hararei whakaponokore, ā, ka hoatu e ngā tamariki he putiputi me ētahi atu tohu whakamihi ki ō rātou whaea. I memeha haere te rongonui o tēnei tikanga i mua i te hanumitanga ki te Rā Whaea o Amerika i ngā tau 1930 me 1940.

I mōhio koe? He nui ake ngā waea e mahia ana i te Rā o ngā Whaea i tētahi atu rā o te tau. He maha ngā wā ka piki ake te maha o ngā waea e whakamahia ana i ēnei kōrerorero hararei me Māmā, tae atu ki te 37 ōrau.

Ko Ann Reeves Jarvis rāua ko Julia Ward Howe

Nō te rautau 19 te tīmatanga o te Rā o ngā Whaea e whakanuia ana i te Hononga o Amerika. I ngā tau i mua i tePakanga Ā-iwi, ko Ann Reeves Jarvis oTe Hauāuru o Virginiai āwhina ki te whakatū i ngā "Karapu Mahi mō te Rā o ngā Whaea" hei whakaako i ngā wāhine o te rohe ki te tiaki tika i ā rātou tamariki.

Nō muri mai ka noho ēnei karapu hei mana whakakotahi i tētahi rohe o te whenua e wehewehe tonu ana i te Pakanga Tūmatanui. I te tau 1868 i whakarite a Jarvis i te "Rā Whakahoahoa a ngā Whaea," i reira ka huihui ngā whaea me ngā hōia o mua o te Uniana me te Kotahitanga ki te whakatairanga i te houhanga rongo.

Ko tētahi atu tohu mō te Rā o ngā Whaea i ahu mai i te hunga whakakore ture me te hunga pōti pōti.Julia Ward HoweI te tau 1870 i tuhia e Howe te "Pānuitanga mō te Rā o ngā Whaea," he karanga ki ngā mahi e tono ana i ngā whaea kia kotahi te mahi ki te whakatairanga i te rangimārie o te ao. I te tau 1873 i whakatairanga a Howe kia whakanuia te "Rā o te Rangimārie o ngā Whaea" i ia 2 o Hune.

Ko ētahi atu o ngā paionia o te Rā Whaea o mua ko Juliet Calhoun Blakely, hete manawanuihe kaiwhakahau i whakaaweawe i tētahi Rā Whaea o te rohe i Albion,Michigan, i ngā tau 1870. I taua wā, i mahi tahi te tokorua o Mary Towles Sasseen rāua ko Frank Hering ki te whakarite i tētahi Rā Whaea i te mutunga o te rautau 19 me te tīmatanga o te rautau 20. Kua karangahia a Hering e ētahi ko "te matua o te Rā Whaea."

Kātahi kaKa hurihia e Anna Jarvis te Rā o ngā Whaea hei Hararei ā-Motu、E whakahē ana a Jarvis i te Rā Whaea kua hokohokohia.

Te Rā o ngā Whaea huri noa i te Ao

Ahakoa e whakanuia ana ngā momo o te Rā o ngā Whaea puta noa i te ao, he rerekē ngā tikanga tuku iho i runga i te whenua. Hei tauira, i Thailand, ka whakanuia te Rā o ngā Whaea i te marama o Ākuhata i te rā whānau o te kuīni o nāianei, a Sirikit.

Ko tētahi atu whakanui i te Rā o te Whaea ka kitea i Etiopia, ka huihui ngā whānau i ia ngahuru ki te waiata me te kai i tētahi hakari nui hei wāhanga o Antrosht, he whakanui maha-rā e whakanui ana i te whaea.

I te Hononga o Amerika, kei te whakanuia tonutia te Rā o ngā Whaea mā te tuku koha me ngā putiputi ki ngā whaea me ētahi atu wāhine, ā, kua noho ko tētahi o ngā hararei nui rawa atu mō te whakapau moni a ngā kaihoko. Ka whakanuia hoki e ngā whānau mā te tuku i tētahi rā okiokinga ki ngā whaea mai i ngā mahi pēnei i te tunu kai, i ētahi atu mahi o te whare rānei.

I ētahi wā, ko te Rā o ngā Whaea te rā i whakarewahia ai ngā kaupapa tōrangapū, ngā kaupapa whakatairanga i ngā mana wahine rānei. I te tau 1968Coretta Scott King, te wahine aMātene Rūtera Kīngi, Teina, i whakamahia te Rā o ngā Whaea hei manaaki i tētahi hīkoi hei tautoko i ngā wāhine me ngā tamariki rawakore. I ngā tau 1970, i whakamahia hoki e ngā rōpū wāhine te hararei hei wā hei whakaatu i te hiahia mō ngā tika ōrite me te urunga atu ki te tiaki tamariki.

Hei whakamutunga, kia pai te Rā Whaea o ngā māmā katoa e te tīma Ovida!