Kāore te hītori o te maru ua i tīmata mai i te kōrero mō ngā maru ua. Engari, i whakamahia tuatahitia te maru ua o ēnei rā ehara i te mea hei tiaki i te rangi ua, engari hei tiaki i te rā. Haunga ētahi kōrero i Haina onamata, i ahu mai te maru ua hei maru (te kupu e whakamahia whānuitia ana mō te ārai rā) ā, kua tuhia i whakamahia i ngā rohe pēnei i a Rōma onamata, Kariki onamata, Ihipa onamata, te Middle East me Īnia i te rautau 4 BC. Ko te tikanga, i hoahoatia, i hangaia hoki ēnei putanga tawhito o ngā maru ua o ēnei rā ki ngā rauemi rerekē pērā i te huruhuru manu, te rau, te hiako rānei, engari he tino rite te āhua o te tuanui ki ngā hua e kitea ana i ēnei rā.
I te nuinga o te wā, ko ngā wāhine te hunga i whakamahi i te ārai rā, i te parasol rānei i ngā wā onamata, engari ko ngā mema o te whānau kingi, ngā minita me ētahi atu rangatira e whakaatuhia ana i roto i ngā tuhi tawhito me ēnei tauira o ngā parasol ua o ēnei rā. I ētahi wā, i tae atu ngā Kīngi ki te whakatau mēnā ka whakaaetia ā rātou tāngata ki te whakamahi i te parasol, ā, ka whakawhiwhia tēnei honore ki āna kaiawhina tino pai anake.
E ai ki te nuinga o ngā kaituhi hītori, ko te whakamahinga whānui o te maru ua (arā, hei tiaki i te ua) kāore i puta tae noa ki te rautau 17 (me ētahi kōrero mai i te mutunga o te rautau 16) i ētahi whenua Pākehā, ko ngā Itari, Wīwī me Ingarangi te hunga i ārahi. Ko ngā tuanui maru o te rautau 1600 i whatuhia ki te hiraka, he iti noa te ātete wai i te whakataurite ki ngā maru ua o ēnei rā, engari kāore i rerekē te āhua o te tuanui mai i ngā hoahoa tuatahi kua tuhia. Heoi, tae noa ki te rautau 1600, i kiia tonutia ngā maru ua he hua mā ngā wāhine rangatira anake, ā, ka tawaihia ngā tāne mēnā ka kitea rātou me tētahi.
I waenganui o te rautau 18, kua huri te maru ua hei taonga o ia rā mā ngā wāhine, engari nō te hanganga me te kawe a te tangata Ingarihi a Jonas Hanway i tētahi maru ua i ngā tiriti o Rānana i te tau 1750 ka tīmata te aro o ngā tāne. Ahakoa i tawaihia i te tuatahi, i mau a Hanway i tētahi maru ua ki ngā wāhi katoa i haere ai ia, ā, nō te mutunga o te rautau 1700, kua noho te maru ua hei taputapu noa mā ngā tāne me ngā wāhine. Inaa, i te mutunga o te rautau 1700 me te tīmatanga o te rautau 1800, ka whanake te "Hanway" hei ingoa anō mō te maru ua.
Mai i te rautau 1800 tae noa ki tēnei wā, kua whanake haere ngā rauemi i whakamahia hei hanga i ngā maru ua, engari kei te mau tonu te āhua o te tuanui taketake. Kua whakakapia ngā wheua tohorā ki te rakau, kātahi ki te maitai, ki te konumohe, ā, i nāianei ki te muka karāhe hei hanga i te kakau me ngā rara, ā, kua whakakapia ngā hiraka, ngā rau me ngā huruhuru manu e ngā papanga nairona hou hei kōwhiringa ātete huarere.
I Ovida Umbrella, ka tangohia e ā mātou maru ua te hoahoa tuanui tuku iho o te tau 1998, ka whakakotahihia ki te hangarau anga hou, te papanga ake me te hoahoa me te tae hou hei hanga maru ua kounga teitei, huatau hoki mō ngā tāne me ngā wāhine o ēnei rā. Ko te tumanako ka maioha koe ki tā mātou putanga o te maru ua, pērā i tā mātou pai ki te hanga!
Ngā Puna:
Crawford, TS He Hītori o te Maru. Taplinger Publishing, 1970.
Stacey, Brenda. Ngā Pikinga me ngā Hekenga o ngā Maru. Alan Sutton Publishing, 1991.
Wā tuku: Pipiri-13-2022


